Viêm da tiết bã ở đầu: Cách chăm sóc, chữa trị tại nhà

Viêm da tiết bã ở đầu là một bệnh gây ra rất nhiều bất tiện trong sinh hoạt cũng như giảm tính thẩm mỹ, khiến người bệnh tự ti về vẻ ngoài của mình. Vì vậy, việc điều trị nhanh chóng và kịp thời là rất cần thiết. Bài viết sẽ đưa ra một số gợi ý về cách chăm sóc và chữa trị tại nhà để giúp người bệnh chủ động hơn trong điều trị và phòng tránh bệnh tái phát. 

Viêm da tiết bã ở đầu là gì? Có lây không?

Viêm da tiết bã ở đầu còn được biết tới với các tên gọi khác như viêm da dầu ở đầu, viêm da dầu. Bệnh xảy ra khi tuyến bã nhờn ở dưới vùng da đầu bị rối loạn và tiết bã quá nhiều.  Vùng da đầu đó sẽ bị sưng đỏ, xuất hiện các mảng bám, vảy trắng, tóc bết, gây cảm giác ngứa ngáy vùng đầu cho người bệnh.

Cũng giống như bệnh viêm da tiết bã nói chung, viêm da tiết bã da đầu là bệnh mãn tính, dễ tái phát nhiều lần trong đời người. Hiện tại, người ta vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác cũng như thuốc đặc trị hoàn toàn.

Theo thời gian, căn bệnh gây phiền toài vì những cơn ngứa và khiến người bệnh tự ti vì tóc bết, tóc rụng hay những mảng vảy mất thẩm mỹ.

Dấu hiệu thường thấy ở bệnh viêm da tiết bã ở đầu
Dấu hiệu thường thấy ở bệnh viêm da tiết bã ở đầu

Vì đây là một bệnh về da liễu, nên rất nhiều người quan tâm về vấn đề liệu viêm da tiết bã ở đầu có lây không. Câu trả lời là KHÔNG LÂY. Đây là tình trạng xảy ra do hoạt động của tuyến bã nhờn, không phải do vi khuẩn, virus.

Do đó, bệnh không lây lan từ người sang người giống như các bệnh về da khác như hắc lào, lang ben… Mọi người hoàn toàn có thể yên tâm tiếp xúc với người bệnh. Tuy không lây trực tiếp/gián tiếp từ người qua người, nhưng bệnh lại có yếu tố di truyền.

Bệnh viêm da tiết bã da đầu xuất hiện ở hầu hết mọi lứa tuổi. Các lứa tuổi dễ mắc là trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi, người trưởng thành từ 18 – 40 tuổi.

Nguyên nhân, triệu chứng viêm da tiết bã ở đầu

Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh viêm da tiết bã ở đầu của trẻ em và người lớn có một số điểm không giống nhau.

Viêm da tiết bã da đầu ở trẻ em

Bệnh viêm da tiết bã da đầu ở trẻ em còn được gọi là “cứt trâu”. Hầu như trẻ nào cũng gặp phải tình trạng này trong khoảng từ 0 – 3 tháng đầu đời. Sau đó, “cứt trâu” sẽ tự khỏi trong khoảng từ tháng thứ 4 tới tháng thứ 12.

Ở một số trẻ có hệ miễn dịch yếu, vệ sinh kém, “cứt trâu” có thể kéo dài đến 4 hoặc 5 tuổi.

Nguyên nhân gây bệnh viêm da tiết bã ở da đầu ở trẻ em là do:

  • Một số trường hợp trẻ chưa quen với môi trường bên ngoài bụng mẹ, nên bã nhờn sinh ra với chức năng bảo vệ vùng đầu cho bé.
  • Do người mẹ bị rối loạn hormone khi mang thai rồi truyền sang cho thai nhi. Khi em bé sinh ra, hormone đó sẽ kích thích tuyến nhờn hoạt động mạnh và tăng tiết bã. Ở một số trẻ, “cứt trâu” không chỉ xuất hiện ở đầu, mà còn xuất hiện ở mặt, hoặc lan ra toàn cơ thể.

Các triệu chứng thường gặp của bệnh viêm da tiết bã da đầu ở trẻ sơ sinh là:

  • Một số trẻ sẽ xuất hiện các mảng ban đỏ, nhưng có trẻ thì không.
  • Trên bề mặt da đầu xuất hiện các mảng bám. Ban đầu là hơi vàng hoặc trắng. Một thời gian sau sẽ chuyển sang màu nâu sẫm hoặc nâu nhạt như những đám “cứt trâu”.
  • Khi mới xuất hiện thì các mảng này bám chặt vào da đầu. Sau một thời gian, các lớp “cứt trâu” này sẽ tự bong ra.

Bị viêm da tiết bã ở đầu với người lớn

Bệnh xuất hiện ở người lớn với nhiều nguyên nhân, điển hình như:

  • Chế độ ăn uống không lành mạnh, ăn nhiều đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ
  • Uống nhiều các loại nước có gas, cồn hay cafein
  • Thường xuyên trong tình trạng căng thẳng, stress, lo âu
Các mảng bám do viêm da tiết bã da đầu gây mất tính thẩm mỹ cho người bệnh
Các mảng bám do viêm da tiết bã da đầu gây mất tính thẩm mỹ cho người bệnh
  • Do lối sống không khoa học, thường xuyên thức khuya, thiếu ngủ
  • Do người bệnh mắc các bệnh về thần kinh, bệnh Parkinson
  • Do hệ miễn dịch bị suy giảm như những người bị HIV…
  • Sống trong môi trường quá nóng hoặc quá lạnh, độ ẩm thấp khiến da đầu bị khô kích thích tuyến bã nhờn tiết ra nhiều để làm ẩm cho đầu
  • Do vệ sinh cơ thể không sạch sẽ, các bã nhờn kết hợp với nấm Malassezia gây nên bệnh…

Cơ chế bệnh xảy ra ở người lớn là do các tác nhân khiến cho tuyến bã nhờn bị rối loạn và tiết bã nhiều hơn mức bình thường.

Các triệu chứng bệnh viêm da tiết bã nhờn ở đầu ở người lớn:

  • Tóc nhanh bết hơn bình thường, do tuyến nhờn tiết ra nhiều
  • Có cảm giác ngứa ngáy khó chịu dù mới gội đầu xong
  • Da đầu đỏ, có nhiều mảng bám, vảy trắng dễ bong tróc
  • Một số trường hợp tóc rụng nhiều do chân tóc bị yếu đi…

Nếu bệnh xuất hiện ở vùng rìa chân tóc, thì vùng da bị viêm sẽ nổi cộm thành mảng. Mảng này có màu đỏ đậm, khác với màu da bình thường ở xung quanh.

Vùng da bị viêm da tiết bã đỏ ửng kèm theo các mảng bám
Vùng da bị viêm da tiết bã đỏ ửng kèm theo các mảng bám

Cách trị viêm da tiết bã ở đầu phổ biến hiện nay

Bệnh viêm da tiết bã không gây nguy hiểm tới tính mạng, nhưng lại gây nhiều phiền toái đến cuộc sống của người bệnh. Do đó, khi có các triệu chứng bất thường trên da đầu, thì người bệnh nên tới thăm khám bác sĩ để có phương pháp trị bệnh phù hợp nhất.

Dưới đây là một số lời khuyên về cách điều trị viêm da tiết bã ở đầu, người bệnh nên tham khảo:

Dùng thuốc Tây y (trong uống ngoài bôi)

Hiện tại thì chữa có thuốc trị viêm da tiết bã nhờn dứt điểm. Phác đồ điều trị chủ yếu theo hướng giảm viêm, giảm ngứa, loại bỏ các mảng bám, tiết chế hoạt động quá mức của tuyến nhờn. Các bác sĩ thường kết hợp thuốc uống, thuốc bôi và dầu gội chuyên dụng.

Thuốc uống

Các loại thuốc uống thường dùng là:

  • Thuốc kháng histamin H1 – thuốc có tác dụng giúp cơ thể kháng lại các di nguyên gây ngứa ngáy. Thuốc thường sử dụng cho bệnh nhân bị tái phát do ăn phải thức ăn gây dị ứng, hay đồ uống có chất kích thích.
  • Thuốc kháng nấm Itraconazole – thuốc có tác dụng ức chế hoạt động của các vi nấm trên vùng da bị bệnh. Nhờ đó mà giảm sự lây lan sang các vùng xung quanh, giảm cơn ngứa. Thuốc này có tác dụng phụ tới sinh lý nam và gan. Do vậy, người bệnh chỉ sử dụng khi có chỉ định từ bác sĩ.

Thuốc bôi

Các loại thuốc bôi thường có chứa các thành phần như ketoconazole, ciclopirox, corticosteroid, acid salicylic, acid lactic, propylene glycol… Các thành phần này có tác dụng chống viêm, giảm ngứa, ức chế vi khuẩn tại chỗ. Một số kem phổ biến như kem tar, thuốc mỡ tacrolimus…

Thuốc Tây y thường có tác dụng chống viêm, giảm ngứa, ngăn ngừa lây lan sang vùng da khác
Thuốc Tây y thường có tác dụng chống viêm, giảm ngứa, ngăn ngừa lây lan sang vùng da khác

Người bệnh không nên tự ý mua về sử dụng. Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Dầu gội

Các loại dầu gội điều trị viêm da tiết bã thường có thành phần ketoconazole, kẽm có tác dụng trị nấm, acid salicylic/acid lactic có tác dụng kiểm soát bã nhờn, ức chế hoạt động của vi khuẩn, giảm viêm ngứa.

Các loại dầu gội trị viêm da tiết bã da đầu đều có tác dụng giảm ngứa, kiềm nhờn và làm bong tróc lớp vảy

Đông y chữa viêm da tiết bã ở đầu

Đông y quan niệm viêm da tiết bã dầu là do cơ thể nhiễm phong hàn, tà nhiệt tích tụ ở dưới da. Sau một thời gian thì sẽ làm tuyến nhờn bị rối loạn và phát bệnh viêm da. Do vậy, các bài thuốc Đông y sẽ chú trọng vào thanh nhiệt, giải độc, điều hòa khí huyết và nội quan.

Đông y có bài thuốc thanh bì dưỡng can thang gồm nhiều thảo dược như bạch linh, thổ phục linh, kim ngân hoa, bồ công anh… Bài thuốc được điều chế dưới 3 dạng: Thuốc uống, thuốc bôi và dầu gội.

Ngoài ra bạn có thể gội đầu bằng nước bồ kết, lá trầu không. Hoặc, bạn cho tinh dầu tràm trà, chiết xuất hạt bưởi vào nước gội đầu. Hỗn hợp này để có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn, hỗ trợ chữa viêm da tiết bã ở đầu.

Tự chăm sóc

Bên cạnh việc sử dụng thuốc Tây y hoặc Đông y, thì việc tự chăm sóc tại nhà là rất cần thiết. Việc chăm sóc, vệ sinh đúng cách sẽ hỗ trợ điều trị khỏi bệnh nhanh chóng.

Cách chăm sóc đối với trẻ em:

Đối với trẻ sơ sinh, thì các mảng “cứt trâu” do viêm da tiết bã sẽ tự khỏi mà không cần sử dụng tới thuốc. Trong thời gian đó, thì khi tắm rửa cho bé, cha mẹ nên sử dụng khăn, bàn chải mềm xoa lên đầu, để các mảng bám dần tróc ra.

Thường thì đến khoảng 1 tuổi là các mảng “cứt trâu” trên đầu trẻ sẽ biến mất.

Ba mẹ có thể lấy lược mềm để các mảng bám “cứt trâu”  từ từ bong ra
Ba mẹ có thể lấy lược mềm để các mảng bám “cứt trâu”  từ từ bong ra

Đối với các trẻ bị nặng, đến 1 tuổi mà bệnh chưa tự khỏi, “cứt trâu” bị lan ra mặt, các vùng khác trên cơ thể, nên đưa trẻ đi khám để có cách điều trị phù hợp.

Cách chăm sóc đối với người lớn:

Điều đầu tiên nên làm là thực hiện nghiêm chỉnh và kiên trì theo phác đồ điều trị của bác sĩ, đồng thời lưu ý những điều sau:

  • Vệ sinh cơ thể, đặc biệt là vùng đầu thường xuyên để giảm các bã nhờn gây ngứa ngáy, khó chịu. Đồng thời làm giảm sự hoạt động của nấm men Malassezia.
  • Sử dụng các loại dầu gội có tác dụng trị gàu, diệt khuẩn, trị nấm. Khi gội thì người bệnh không nên cào gãi mạnh, vì sẽ làm bong tróc vùng da bị bệnh, gây nhiễm trùng.
  • Không nhuộm tóc khi đang điều trị bệnh vì lúc này tóc và da đầu đang rất yếu, tiếp xúc với hóa chất sẽ làm bệnh lâu khỏi hơn.

Nên xây dựng một lối sống khoa học và một chế độ ăn lành mạnh nhằm vừa hỗ trợ điều trị bệnh, vừa hạn chế bệnh tái phát. Ví dụ như:

  • Hạn chế thức khuya, nên đi ngủ trước 11 giờ đêm. Hay cố gắng ngủ từ 7 – 9 tiếng/ngày.
  • Không sử dụng thuốc lá, hạn chế uống rượu bia, nước có gas, cafein.
  • Bổ sung nhiều rau xanh, củ quả để cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ cho cho cơ thể. Các loại thực phẩm này sẽ cung cấp độ ẩm cho da, hỗ trợ tái tạo tế bào, cấu trúc mô da, tăng sức đề kháng cho cơ thể.
  • Uống nhiều nước như nước lọc, nước canh, nước ép rau củ quả để cung cấp độ ẩm và vitamin cho cơ thể.
  • Tránh ăn các loại thức ăn gây dị ứng cho da. Điển hình như thịt bò, hải sản, đậu nành, đậu phộng. Ngay cả thức ăn công nghiệp, đồ ăn cay nóng, đồ ăn nhiều dầu mỡ. Bởi vì các loại này gây nóng trong người, kích thích tiết bã nhờn.
Chế độ ăn nhiều rau xanh, củ quả hỗ trợ điều trị bệnh viêm da tiết bã ở đầu và tránh tái phát nhiều lần
Chế độ ăn nhiều rau xanh, củ quả hỗ trợ điều trị bệnh viêm da tiết bã ở đầu và tránh tái phát nhiều lần

Phòng ngừa viêm da tiết bã trên đầu

Đối với người chưa bị bệnh viêm da tiết bã trên đầu, nên thực hiện lối sống và chế độ ăn lành mạnh như đã nêu trên, đồng thời kết hợp với:

  • Vệ sinh cơ thể và môi trường sống như chăn gối, mũ đội, mũ bảo hiểm thường xuyên.
  • Tăng cường tập thể dục thể thao để nâng cao hệ thống miễn dịch cho cơ thể
  • Nên đội mũ, che ô khi đi nắng để bảo vệ tóc và da đầu…

Viêm da tiết bã ở đầu có thể tự khỏi ở hầu hết trẻ em, nhưng với người lớn thì không. Vì vậy, khi phát hiện các dấu hiệu bất thường về da, người bệnh nên đến thăm khám bác sĩ để có phương án điều trị đúng cách và hiệu quả. Đây là bệnh dễ dàng tái phát. Do vậy, ai đã từng mắc bệnh nên chú ý hơn trong ăn uống và lối sống để hạn chế tái phát.

Không thể bỏ qua:

Ngày đăng: 22/05/2020 - Cập nhật lúc: 10:04 PM , 22/05/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *