Bị ngứa khắp người không nổi mẩn là bệnh gì?

Bị ngứa khắp người không nổi mẩn là một tình trạng phổ biến và thường không nghiêm trọng. Hầu hết các trường hợp đều do kích ứng da gây ra nhưng đôi khi tình trạng này có thể liên quan đến một bệnh lý tiềm ẩn hoặc sức khỏe tâm thần cần điều trị y tế.

Cách trị ngứa toàn thân không nổi mẩn tại nhà
Tình trạng ngứa khắp người nhưng không nổi mẩn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý trong cơ thể

Nguyên nhân gây ngứa khắp người nhưng không nổi mẩn đỏ

Hầu hết các trường hợp ngứa da đều có liên quan đến tình trạng kích ứng da. Đối với tình trạng này người bệnh có thể bị phát ban, sưng hoặc nổi mề đay mẩn ngứa.

Tuy nhiên trong trường hợp ngứa khắp người không nổi mẩn, nguyên nhân có thể khó xác định hơn và có liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như:

1. Da khô

Da khô là nguyên nhân phổ biến nhất có thể gây ngứa toàn thân không nổi mẩn.

Trong hầu hết các trường hợp da khô là tình trạng nhẹ và không cần điều trị. Nguyên nhân gây khô da có thể liên quan đến các yếu tố môi trường như độ ẩm thấp, thời tiết khô nóng hoặc quá lạnh. Ngoài ra, các thói quen như uống ít nước hoặc tắm nước quá nóng cũng có thể gây khô da và ngứa.

Da khô gây ngứa là tình trạng không nghiêm trọng và có thể được cải thiện bằng cách thường xuyên sử dụng kem dưỡng ẩm và máy tạo độ ẩm không khí trong nhà. Ngoài ra, tránh sử dụng sữa tắm, sữa rửa mặt và sản phẩm chăm sóc da chứa hóa chất mạnh. Điều này có thể khiến da khô nghiêm trọng và gây ngứa.

Trong trường hợp tình trạng da khô do di truyền cần được điều trị bởi bác sĩ da liễu. Da quá khô có thể làm tăng nguy cơ lão hóa và khiến người bệnh trông già đi. Đôi khi da khô có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý ngoài da, bao gồm bệnh chàm hoặc bệnh vảy nến.

Ngứa toàn thân như kiến bò không nổi mẩn
Da khô là nguyên nhân phổ biến có thể gây ngứa khắp người không nổi mẩn đỏ

2. Ảnh hưởng của một số loại thuốc

Nhiều loại thuốc có thể gây ngứa da trên một bộ phận hoặc toàn bộ cơ thể mà không gây nổi mẩn đỏ hoặc phát ban. Tình trạng này thường được cải thiện bằng các  thay đổi liều lượng hoặc thay thế bằng loại thuốc khác.

Các loại thuốc phổ biến có thể gây ngứa khắp người không nổi mẩn bao gồm:

  • Statin và các loại thuốc giảm Cholesterol khác có thể gây ngứa da khắp người, bao gồm cả mặt và cổ họng. Ngoài ra, Statin có thể gây tổn thương gan và rối loạn nội tạng.
  • Thuốc huyết áp chẳng hạn như Amlodipine có thể gây ra một số tác dụng phụ như ngứa da toàn thân mà không nổi mẩn đỏ.
  • Opioids là các loại thuốc giảm đau theo toa có thể gây nghiện. Các loại thuốc này có thể gây ngứa da khắp cơ thể.

Ngoài ra, một số loại thuốc khác có thể gây ảnh hưởng đến cơ quan nội tạng và hệ thống cơ thể. Điều này cũng có thể gây ngứa da mà không gây nổi mề đay. Các loại thuốc phổ biến bao gồm:

  • Chất làm loãng máu
  • Thuốc chống sốt rét
  • Thuốc điều trị tiểu đường
  • Một số loại thuốc kháng sinh

3. Côn trùng đốt

Một số loại côn trùng, phổ biến là muỗi, nhện và bọ xít có thể đốt bề mặt da và gây ngứa xung quanh khu vực vết đốt. Trong trường hợp ngứa toàn thân mà không nổi mẩn đỏ, người bệnh nên kiểm tra quần áo hoặc chăn gối để xác định các loại côn trùng nhỏ có thể gây tổn thương da.

Trong một số trường hợp, côn trùng có thể để lại các vết tích rất nhỏ, không thể nhìn bằng mắt thường. Điều này gây ngứa dữ dội mà không rõ nguyên nhân cụ thể.

Tình trạng này thường có thể tự cải thiện sau vài giờ. Tránh gãi hoặc chà xát để tránh tình trạng ngứa nghiêm trọng hơn. Nếu tình trạng ngứa không được cải thiện, người bệnh nên đến bệnh viện để được chẩn đoán phù hợp. Ngoài ra, không tự ý sử dụng thuốc điều trị để tránh các kích ứng da khác.

Ngứa khắp người không nổi mẩn là bệnh gì?

Trong một số trường hợp ngứa da mà không nổi mẩn đỏ có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý, tình trạng thần kinh hoặc sức khỏe tinh thần cần điều trị y tế. Các nguyên nhân có thể ngứa khắp người không nổi mẩn bao gồm:

1. Rối loạn tuyến giáp

Tuyến giáp là một tuyến lớn và quan trọng trong cơ thể, nằm ở cổ và giải phóng các hormone để điều chỉnh sự tăng trưởng và trao đổi chất của cơ thể. Rối loạn tuyến giáp là tình trạng tuyến giáp hoạt động không bình thường, có thể suy giảm hoặc tăng cường hoạt động.

Rối loạn tuyến giáp có thể khiến các tế bào của cơ thể, bao gồm các tế bào tái tạo da ngừng hoạt động hoặc hoạt động không bình thường. Điều này gây khô da và dẫn đến tình trạng ngứa mà không nổi mề đay.

Trong hầu hết các trường hợp, sử dụng thuốc kháng Histamine và các loại thuốc điều hòa tuyến giáp có thể giảm ngứa.

Bị ngứa khắp người không rõ nguyên nhân
Rối loạn tuyến giáp gây tổn thương các tế bào tái tạo da và gây ngứa mà không nổi mẩn đỏ

2. Bệnh về gan

Gan là một bộ phận quan trọng trong cơ thể có chức năng lọc máu. Do đó, khi gan hoạt động không bình thường có thể khiến cơ thể hoạt động kém. Tình trạng này có thể dẫn đến triệu chứng ngứa da khắp người mà không gây nổi mẩn đỏ.

Khi gan hoạt động không khỏe mạnh có thể gây ứ mật, gián đoạn dòng tuần hoàn của cơ thể. Điều này có thể dẫn đến vàng da. Các triệu chứng khác bao gồm:

  • Nước tiểu màu đậm
  • Vàng tròng mắt
  • Phân có màu nhạt
  • Ngứa da khắp người

Ngứa da thường phổ biến ở người bệnh gan tự miễn hoặc trong trường hợp viêm gan và ít khi xuất hiện ở người viêm gan do rượu.

3. Bệnh thận

Thận hoạt động như một bộ lọc máu trong cơ thể để loại bỏ chất thải và bài tiết nước tiểu. Tình trạng ngứa khắp người nhưng không nổi mẩn đỏ rất phổ biến ở những người bệnh thận, đặc biệt là khi tình trạng này không được điều trị.

Ngứa râm ran khắp người không nổi mẩn
Rối loạn chức năng thận có thể gây tích tụ chất độc dưới da và gây ngứa da

Một số dấu hiệu nhận biết bệnh thận bao gồm:

  • Da rất khô
  • Giảm khả năng đổ mồ hôi và làm mát cơ thể
  • Trao đổi chất kém
  • Tích tụ các chất độc trong máu
  • Gây viêm trong cơ thể
  • Dẫn đến các vấn đề y tế khác, bao gồm bệnh tiểu đường

4. Bệnh về tuyến tụy

Tuyến tụy là tuyến quan trọng trong hệ thống tiêu hóa. Tương tự như những người bệnh gan, người bệnh về tuyến tụy hoặc ung thư tuyến tụy có thể gặp tình trạng ngứa da do ứ mật, da khô và vàng da.

Điều trị các vấn đề về tuyến tụy có thể giảm ngứa và cải thiện các vấn đề về da.

5. Thiếu máu thiếu sắt

Sắt là một khoáng chất cần thiết cho cơ thể và duy trì sức khỏe của:

  • Máu
  • Da
  • Tóc
  • Móng tay
  • Các cơ quan nội tạng
  • Chức năng hoạt động bình thường của cơ thể
Bị ngứa khắp người nhưng không nổi mẩn đỏ
Thiếu sắt trong máu có thể gây tổn thương da và dẫn đến tình trạng ngứa mà không nổi mẩn

Thiếu máu thiếu sắt là trình trạng xảy ra khi cơ thể của người bệnh thiếu chất sắt để duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Tình trạng này phổ biến ở những đối tượng như:

  • Phụ nữ đang trong chu kỳ kinh nguyệt
  • Phụ nữ mang thai
  • Người ăn chay
  • Những người bị chấn thương hoặc mất quá nhiều máu

Ngứa khắp người không nổi mẩn là một triệu chứng ít gặp ở người thiếu máu thiếu sắt. Tuy nhiên, những người thiếu chất sắt trong máu có thể gây tổn thương các tế bào da và gây ngứa.

Thiếu máu thiếu sắt có thể được điều trị bằng cách bổ sung chất sắt và sử dụng các loại thực phẩm có chứa sắt. Trong các trường hợp nghiêm trọng, sắt có thể được truyền thông qua tĩnh mạch. Tuy nhiên, khi truyền sắt qua tĩnh mạch có thể gây ngứa nghiêm trọng hơn ở một số người.

6. Rối loạn thần kinh

Rối loạn hệ thống thần kinh có thể dẫn đến cảm giác ngứa da mà không nổi mẩn. Các dạng rối loạn thần kinh phổ biến bao gồm:

– Bệnh tiểu đường:

Ở người bệnh tiểu đường, cơ thể không thể sản xuất Insulin một cách bình thường. Đây là một loại hormone điều hòa lượng đường trong máu.

Bệnh tiểu đường có thể khiến lượng đường trong máu cao hơn bình thường và dẫn đến ngứa da mà không gây nổi mẩn đỏ, đặc biệt phổ biến ở các chi dưới. Nếu không được điều trị phù hợp, tiểu đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng như bệnh thận và tổn thương thần kinh.

ngứa khắp người nhưng không nổi mẩn đỏ
Bệnh tiểu đường khiến lượng đường trong máu cao và dẫn đến tình trạng ngứa da

– Bệnh Zona thần kinh:

Zona là bệnh do virus có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh của cơ thể. Đặc trưng của bệnh bao gồm gây châm chích, nóng rát, tê và ngứa da.

Tình trạng ngứa da có thể xảy ra liên tục trong 1 – 5 ngày trước khi người bệnh nổi mụn nước trên cơ thể. Điều này xảy ra là do virus Zona giết chết một số tế bào thần kinh cảm giác trong cơ thể.

Hiện tại không có cách điều trị Zona thần kinh. Tuy nhiên sử dụng thuốc kháng virus có thể cải thiện các triệu chứng ngứa và giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn.

– Các dây thần kinh bị chèn ép:

Đôi khi các dây thần kinh trong cơ thể có thể bị chèn ép, đè nén do chấn thương, loãng xương hoặc do béo phì. Điều này khiến các cơ hoặc xương di chuyển khỏi vị trí ban đầu và trực tiếp đè lên các dây thần kinh.

Các dây thần kinh bị chèn ép không thể hoạt động bình thường. Điều này có thể dẫn đến cảm giác ngẫu nhiên bao gồm tê, yếu và trong một số trường hợp có thể gây ra tình trạng ngứa khắp người nhưng không nổi mẩn đỏ.

Để cải thiện tình trạng này, người bệnh cần đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị các nguyên nhân liên quan. Bác sĩ có thể chỉ định vật lý trị liệu, phẫu thuật hoặc thay đổi lối sống để giảm áp lực lên các dây thần kinh và cải thiện cảm giác ngứa.

7. Ung thư

Trong một số các trường hợp ít gặp, tình trạng ngứa toàn thân không nổi mẩn có thể là dấu hiệu của các bệnh ung thư. Mặc dù các chuyên gia không biết chính xác nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng một số bệnh ung thư có thể gây ngứa da do một số phản ứng của cơ thể với các chất bên trong khối u.

Tình trạng ngứa da do ung thư thường đặc biệt nghiêm trọng ở chân và ngực. Thông thường các liệu pháp điều trị ung thư như hóa trị có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng ngứa da.

Tuy nhiên, đôi khi các loại thuốc điều trị ung thư có thể dẫn đến tình trạng ngứa mà không nổi mẩn. Do đó, hãy trao đổi với bác sĩ để thay đổi liều lượng hoặc loại thuốc điều trị.

8. Rối loạn tầm thần

Mặc dù không phổ biến những một số vấn đề sức khỏe tâm thần có thể dẫn đến tình trạng ngứa toàn thân không nổi mẩn. Hiện tại các chuyên gia không rõ lý do cũng như liên hệ của tình trạng này, những mất cân bằng các chất hóa học ở não có thể là nguyên nhân chính gây ngứa.

Bên cạnh đó, lo lắng quá độ và trầm cảm cũng có thể gây ngứa khắp người không nổi mẩn. Ngoài ra, những người bệnh rối loạn tâm thần và ám ảnh cưỡng chế có thể tưởng tượng ra các nguyên nhân cụ thể có thể gây ngứa da.

Để cải thiện tình trạng này, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để điều trị các vấn đề sức khỏe tinh thần.

9. HIV / AIDS

Đôi khi HIV có thể dẫn đến tình trạng ngứa khắp người không nổi mẩn (hoặc có nổi mẩn). Bởi vì HIV có thể làm suy giảm khả năng chống nhiễm trùng của hệ thống miễn dịch, do đó người bệnh rất dễ mắc các bệnh về da và gây ngứa.

ngứa toàn thân không nổi mẩn
Người bệnh HIV có thể bị ngứa khắp nổi không nổi mẩn hoặc có nổi mẩn

Các biến chứng phổ biến khác thường gặp ở người bệnh HIV bao gồm:

Trong một số trường hợp thuốc điều trị HIV cũng có thể gây ngứa da mà không nổi mề đay mẩn đỏ.

Để giảm ngứa, người bệnh cần tuân thủ kế hoạch điều trị HIV. Ngoài ra, sử dụng thuốc kháng Histamine và thuốc an thần cũng được cho là có thể cải thiện tình trạng ngứa da khắp người không nổi mẩn.

Xử lý tình trạng ngứa khắp người không nổi mẩn tại nhà

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ngứa, do đó người bệnh cần đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Bên cạnh đó, một số biện pháp xử lý tại nhà có thể giúp người bệnh giảm ngứa ngay lập tức. Tham khảo các biện pháp như:

  • Sử dụng kem dưỡng ẩm da không gây kích ứng và không chứa mùi thơm ít nhất hai lần mỗi ngày.
  • Thoa các loại kem chống ngứa không kê đơn như Calamine, kem Corticosteroid không cần kê toa (sử dụng trong thời gian ngắn), kem có chứa thành phần là bạc hà hoặc các loại kem có chứa chất gây tê tại chỗ.
  • Sử dụng thuốc chống ngứa không kê đơn như thuốc kháng Histamine.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm không khí trong nhà để hạn chế tình trạng khô da và giúp không khí trong nhà đạt độ ẩm phù hợp.
  • Che chắn các khu vực ngứa cẩn thận hoặc mặc quần áo dài để hạn chế tổn thương và cảm giác muốn gãi ngứa. Mang găng tay vào ban đêm và cắt ngắn móng tay để hạn chế tình trạng vô tình làm tổn thương da.
  • Mặc quần áo mỏng để không làm tình trạng ngứa da trở nên nghiêm trọng. Ngoài ra mặc quần áo rộng rãi để tránh gây ứ đọng mồ hôi và ngứa da.
ngứa khắp người không nổi mẩn
Thoa kem dưỡng ẩm da để tránh tình trạng khô da gây ngứa

Ngứa toàn thân không nổi mẩn khi nào cần đến bệnh viện?

Nếu tình trạng ngứa da toàn thân không nổi mẩn kéo dài hơn hai tuần, người bệnh nên đến bệnh viện để kiểm tra các bệnh lý liên quan. Ngoài ra, đến bệnh viện ngay khi xuất hiện các triệu chứng như:

  • Ngứa ảnh hưởng đến các khu vực nhạy cảm
  • Kèm theo các thay đổi khác trong cơ thể chẳng hạn như mệt mỏi quá độ, giảm cân hoặc thay đổi các thói quen đại tiện
  • Các triệu chứng không được cải thiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn sau khi áp dụng các biện pháp khắc phục tại nhà
  • Xuất hiện đột ngột và tái phát thường xuyên mà không tìm được nguyên nhân
  • Gây rối loạn giấc ngủ hoặc thay đổi thói quen hàng ngày

Ngứa khắp người không nổi mẩn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý trong cơ thể. Do đó, người bệnh cần đến bệnh viện để tìm ra nguyên nhân và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn. Bên cạnh đó, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về lịch sử y tế cũng như các loại thuốc, thực phẩm bổ sung đang sử dụng. Điều này có thể hỗ trợ công tác chẩn đoán và điều trị hiệu quả.

Bác sĩ Trần Hải Long tốt nghiệp Học Viện Y Dược Học Cổ Truyền Việt Nam. Với chuyên môn bác sĩ khám và chữa bệnh, vật lý trị liệu như: châm cứu, bấm huyệt, thuỷ châm... Hiện nay bác sĩ Trần Hải Long đang là tác giả của các bài viết về sức khoẻ trên trang vhea.org.vn, bác sĩ hiện cũng đang công tác tại viện nghiên cứu y học cổ truyền dân tộc, đồng thời cũng là cố vấn chuyên môn tập đoàn y dược Việt Nam.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *