Thứ 4, 20/10/2008
Skip Navigation Links
TIN TỨC HOẠT ĐỘNG
TIÊU CHUẨN CHẤT LƯỢNG VỀ XỬ TRÍ ĐỘT QUỴ ÁP DỤNG THÍ ĐIỂM TRONG BỆNH VIỆN  (08/08/2014)
Bộ Y tế đặt ra mục tiêu cải tiến chất lượng chăm sóc sức khỏe là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế, như quy định tại Thông tư “Hướng dẫn thực hiện quản lý chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh tại bệnh viện” (Số 19/2013/TT-BYT ngày 12 tháng 7 năm 2013). Để đạt được mục tiêu này, Bộ Y tế đã chủ trì sáng kiến xây dựng các chỉ số chất lượng, tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng nhằm giúp các viện, bệnh viện và các nhà chuyên môn cải thiện công tác chuyên môn và chăm sóc tốt hơn cho người bệnh.

TIÊU CHUẨN CHẤT LƯỢNG VỀ XỬ TRÍ ĐỘT QUỴ ÁP DỤNG THÍ ĐIỂM TRONG BỆNH VIỆN

TS. Dương Huy Liệu

 

Bộ Y tế đặt ra mục tiêu cải tiến chất lượng chăm sóc sức khỏe là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế, như quy định tại Thông tư “Hướng dẫn thực hiện quản lý chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh tại bệnh viện” (Số 19/2013/TT-BYT ngày 12 tháng 7 năm 2013). Để đạt được mục tiêu này, Bộ Y tế đã chủ trì sáng kiến xây dựng các chỉ số chất lượng, tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng nhằm giúp các viện, bệnh viện và các nhà chuyên môn cải thiện công tác chuyên môn và chăm sóc tốt hơn cho người bệnh.

Tài liệu này là tập hợp Tiêu chuẩn Chất lượng về xử trí đột quỵ áp dụng thí điểm trong bệnh viện (Tiêu chuẩn) lần đầu tiên được xây dựng ở Việt Nam. Tiêu chuẩn chất lượng là kết quả của quá trình hợp tác giữa Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), Hội Khoa học Kinh tế Y tế (VHEA) và Viện Quốc tế NICE – Vương quốc Anh với kinh phí tài trợ từ Quỹ Rockefeller Foundation (RF). Hội đồng xây dựng Tiêu chuẩn Chất lượng gồm nhiều đơn vị liên quan chủ chốt: Bộ Y tế, các nhà quản lý bệnh viện và các nhà lâm sàng ở nhiều chuyên khoa và các tuyến khác nhau bao gồm cả tuyến Trung ương, tuyến tỉnh và tuyến huyện.

Với kinh nghiệm đúc kết từ các hướng dẫn lâm sàng  dựa trên bằng chứng trong nước và quốc tế theo phương pháp của NICE, Bộ Tiêu chuẩn Chất lượng là tập hợp các Khuyến cáo ngắn gọn, kèm theo các chỉ số liên quan tới xử trí và quản lý bệnh nhân mắc đột quỵ não cấp trong bệnh viện công ở tất cả các tuyến. Tiêu chuẩn Chất lượng là tài liệu tham khảo nhằm cải tiến công tác điều trị cho người bệnh; Do đó, tài liệu này không phải là quy định pháp lý, cũng không phải là văn bản bắt buộc đối với các nhà cung cấp dịch vụ và nhà lâm sàng. Tài liệu  tập trung vào các lĩnh vực chủ chốt trong thực hành lâm sàng hiện nay, đồng thời mô tả về chất lượng chăm sóc chất lượng cao nhất. Bộ tài liệu không liệt kê tất cả tiêu chuẩn tối thiểu đối với bệnh viện trong chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não vì nó đã được quy định tại Bộ Tiêu chuẩn Chất lượng bệnh viện (Tháng 12/2013) theo Quyết định số 4858/QD-BYT của Bộ Y tế. Bộ Tiêu chuẩn Chất lượng được kỳ vọng là sẽ áp dụng cho phần lớn người bệnh mắc đột quỵ não mặc dù mỗi người bệnh có tình trạng khác nhau, và Tiêu chuẩn Chất lượng này sẽ không áp dụng cho mọi người bệnh ở mọi thời điểm.

Tiêu chuẩn Chất lượng đòi hỏi dịch vụ chăm sóc đột quỵ não phải được phối hợp giữa các cơ quan liên quan, bao gồm toàn bộ quy trình chuyên môn trong xử trí chẩn đoán đột quỵ não. Tài liệu này đưa ra những gợi ý về vai trò của Bộ Y tế, các Sở Y tế, các bệnh viện, các nhà lâm sàng, đơn vị chi trả như Bảo hiểm Xã hội Việt Nam (VSS), và người bệnh nhằm đảm bảo bộ Tiêu chuẩn Chất lượng này được áp dụng. Cách tiếp cận lồng ghép trong cung ứng dịch vụ, cùng với đào tạo nhân lực phù hợp ở tất cả các tuyến là yếu tố nền tảng cho việc cung ứng chất lượng chăm sóc chất lượng cao cho người bệnh mắc đột quỵ não và người chăm sóc.

Chúng tôi nhận thấy bộ Tiêu chuẩn Chất lượng là rất cần thiết nhưng mong muốn của chúng tôi là trong tương lai mọi người bệnh mắc đột quỵ não ở Việt Nam đều điều trị, chăm sóc chất lượng cao tại các đơn vị đột quỵ não chuyên khoa như mô tả trong tài liệu này. Việc xây dựng bộ Tiêu chuẩn Chất lượng này là khởi đầu cho lộ trình của chiến lược quốc gia về cải tiến chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh, hướng tới cung cấp dịch vụ điều trị và chăm sóc hoàn mỹ cho mọi người mắc bệnh đột quỵ não, và mở rộng ra các bệnh lý khác có gánh nặng bệnh tật cao sau này.

Hội đồng Xây dựng Tiêu chuẩn Chất lượng

Hội đồng Tiêu chuẩn Chất lượng được Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), Hội Khoa học Kinh tế Y tế (VHEA) mời với sự tham mưu của Viện Quốc tế NICE, gồm chủ tịch hội đồng cố vấn danh dự GS.TS Lê Quang Cường, Thứ trưởng Bộ Y tế; PGS.TS. Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh; GS.TS. Lê Đức Hinh,Chú tịch Hội Thần kinh hoc Việt Nam; GS.TS Lê Văn Thành, Chủ tịch; GS.TS. Nguyễn Văn Thông, Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam; các nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý bệnh viện và các nhà lâm sàng có nhiều kiến thức và kinh nghiệm về điều trị đột quỵ não ở các tuyến (huyện, tỉnh và trung ương). Hội Khoa học Kinh tế Y tế Việt Nam phối hợp với Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Bộ Y tế đã tổ chức hai cuộc Hội thảo vào tháng 11 năm 2013 và tháng 3 năm 2014, qua đó Hội đồng đã đồng thuận về những lĩnh vực ưu tiên trong cải tiến chất lượng điều trị đột quỵ não, và đã thống nhất 15 tiêu chuẩn chất lượng. Viện Quốc tế NICE đã hỗ trợ kỹ thuật, giúp Hội đồng xác định các hướng dẫn lâm sàng dựa trên bằng chứng liên quan và xây dựng các bản Khuyến cáo cũng như các biện pháp đo lường chất lượng. Đồng thời Bộ Y tế (Cục Quản lý Khám, chữa bệnh) đã thành lập Hội đồng nghiệm thu toàn bộ nội dung tiêu chuẩn chất lượng. Hội đồng cũng đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu để nâng cao và hoàn chỉnh Bộ Tiêu chuẩn chất lượng và đã nghiệm thu. Cuối cùng Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã ký quyết định số 86/QĐ-KCB ban hành Bộ Tiêu chuẩn Chất lượng về xử trí đột quỵ áp dụng thí điểm trong bệnh viện.

 

Triển khai Tiêu chuẩn chất lượng

Bộ tiêu chuẩn chất lượng sẽ được triển khai ở đâu?

Bộ tiêu chuẩn chất lượng cần được triển khai ở tất cả các bệnh viện trên toàn quốc, nơi đột quỵ não cấp được xử trí, từ các bệnh viện tuyến huyện tới các bệnh viện chuyên khoa trung ương, bao gồm cả các bệnh viện tư nhân. Tuy nhiên, do phân tuyến kỹ thuật và phân hạng bệnh viện khác nhau nên một số bệnh viện sẽ sớm triển khai bộ tiêu chuẩn chất lượng này mà không cần phải tái cấu trúc tổ chức hoặc tốn kém chi phí, còn một số bệnh viện khác đòi hỏi phải thay đổi lớn về thực hành lâm sàng, cơ cấu tổ chức, phương thức chi trả hiện hành và các quy chế hoạt động.

Về khả năng thực hiện từng loại tiêu chuẩn chất lượng tại bệnh viện theo phân tuyến kỹ thuật và hạng bệnh viện theo quy định của Bộ Y tế được trình bày tại Bảng 1.

 

Bảng 1. Khả năng triển khai từng Tiêu chuẩn chất lượng tại các bệnh viện theo hạng và tuyến bệnh viện.

 

Tiêu chuẩn chất lượng

Bệnh viện TW

Bệnh viện tỉnh

Bệnh viện huyện

Bệnh viện Tư nhân

Chuyên khoa

Hạng I

Hạng I

Hạng II

Hạng III

Hạng IV

Tiêu chuẩn 1:

Cán bộ được đào tạo

Tiêu chuẩn 2:

Chẩn đoán hình ảnh

Quyết định của Bệnh viện

Tiêu chuẩn 3:

Đơn vị đột quỵ não

Tiêu chuẩn Vàng

Tiêu chuẩn Vàng

Tiêu chuẩn Vàng

Tiêu chuẩn Bạc

Tiêu chuẩn Đồng

Tiêu chuẩn Đồng

Tối thiểu tiêu chuẩn Đồng

Tiêu chuẩn 4:

Phẩm nhân

Tiêu chuẩn 5:

Điều trị tiêu sợi huyết

Phụ thuộc vào năng lực

Tiêu chuẩn 6:

Cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua

Chuyển tuyến

Chuyển tuyến

Phụ thuộc vào năng lực

Tiêu chuẩn 7:

Vận động sớm

Tiêu chuẩn 8:

Chức năng nuốt và dinh dưỡng

Tiêu chuẩn 9:

Dự phòng

(tư vấn về nếp sống)

Tiêu chuẩn 10:

Dự phòng cấp hai

(dùng thuốc)

Tiêu chuẩn 11:

Y học từ xa (Telemedicine)

Trung tâm (Hub)

Trung tâm

Tiêu chuẩn 12:

Chuyển giao kỹ thuật

Trung tâm

Trung tâm

Trung tâm / Đơn vị nhận

Trung tâm / Đơn vị nhận

Đơn vị nhận

Đơn vị nhận

Quy định của bệnh viện

Tiêu chuẩn 13:

Sàng lọc

(Đáp ứng cấp cứu)

Tiêu chuẩn 14:

Nhận thức của cộng đồng

Tiêu chuẩn 15:

Theo dõi chất lượng chăm sóc

                 

 

Ước tính phân tích tác động về ngân sách

Do số liệu hạn chế nên phân tích tác động về ngân sách đưa ra một số giả định về thực hành hiện nay và hoạt động điều trị và chăm sóc đột quỵ não tại Việt Nam. Đối với một số tiêu chuẩn chất lượng, yêu cầu mang tính quyết định để triển khai là phải tổ chức lại cung ứng dịch vụ hoặc thay đổi thực hành. Trong các tình huống này, không thực hiện phân tích tác động về ngân sách vì yếu tố chi phí chính như thời gian làm việc của cán bộ tham gia vào việc tổ chức lại sẽ phụ thuộc phần lớn vào việc mỗi bệnh viện quyết định thay đổi như thế nào.

 

Nguồn số liệu

Bước quan trọng đầu tiên là phải thiết lập được mức độ điều trị và chăm sóc ban đầu (baseline) ở mỗi bệnh viện để từ đó xác định các ưu tiên theo từng đơn vị khi triển khai bộ Tiêu chuẩn chất lượng. Việc đánh giá ban đầu (baseline audit) được thực hiện nhằm mục đích này, công cụ đánh giá trực tuyến (Web-based) có thể được truy cập tại trang thông tin điện tử của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh www.kcb.vn hoặc Hội Khoa học Kinh tế Y tế Việt Nam www.vhea.org.vn.


TÓM TẮT CÁC KHUYẾN CÁO VỀ CHẤT LƯỢNG XỬ TRÍ ĐỘT QUỴ NÃO

TIÊU CHUẨN CHẤT LƯỢNG Ở CẤP ĐỘ LÂM SÀNG

 

Tiêu chuẩn chất lượng ở cấp độ nhà lâm sàng

Tiêu chuẩn 1. Người mắc đột quỵ não và người có cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua được chăm sóc y tế do nhân viên y tế được huấn luyện về xử trí đột quỵ não.

Tiêu chuẩn 2. Người bệnh nghi mắc đột quỵ não được chụp sọ não trong vòng 1 giờ sau khi tới bệnh viện nếu tình trạng cần phải chỉ định chụp sọ não ngay, hoặc trong vòng 24 giờ nếu không có chỉ định chụp sọ não ngay.

Tiêu chuẩn 3. Người có cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua với triệu chứng điển hình được coi là cấp cứu y khoa, được bác sỹ  chuyên khoa về  các bệnh thần kinh-mạch máu chẩn đoán và điều trị trong vòng 24 giờ;  được điều trị ngay bằng aspirin.

Tiêu chuẩn 4. Người bệnh nghi mắc đột quỵ não được đánh giá tình trạng và xử trí tại Đơn vị đột quỵ não- nơi đạt ít nhất Tiêu chuẩn Đồng - do một bác sỹ chuyên khoa đột quỵ não và nhân viên y tế khác được huấn luyện phù hợp trong vòng 24 giờ sau nhập viện, và tất cả đội ngũ nhân viên phục hồi chức năng đa chuyên khoa trong vòng 72 giờ với kế hoạch chăm sóc đa chuyên khoa theo mục tiêu trong vòng 5 ngày và được cụ thể hóa bằng văn bản.

Tiêu chuẩn 5. Người bệnh mắc đột quỵ não được điều trị với sự tôn trọng nhân phẩm và sự riêng tư, bao gồm: bảo đảm vệ sinh ,chăm sóc chu đáo để phòng ngừa và xử trí loét do tỳ đè.

Tiêu chuẩn 6. Người bệnh nghi mắc đột quỵ não, chuyển tới bệnh viện nơi có phương tiện để điều trị tiêu huyết khối, được chuyển thẳng ngay vào đơn vị đột quỵ não được đánh giá và được điều trị tiêu huyết khối, trong vòng 4,5 giờ sau khởi phát đột quỵ não nếu có chỉ định.

Tiêu chuẩn 7.  Người bệnh mắc đột quỵ não cấp được vận động sớm và giúp đỡ ngồi dậy ngay khi họ tỉnh, trừ trường hợp tình trạng bệnh lý không ổn định được hỗ trợ để đứng dậy,đi lại càng sớm càng tốt.

Tiêu chuẩn 8. Người bệnh mắc đột quỵ não được chuyên gia đánh giá chức năng nuốt trong vòng 4 giờ sau khi nhập viện, trước khi chỉ định cho ăn qua đường miệng, truyền dịch, hoặc dùng thuốc, và có kế hoạch cung cấp đủ dinh dưỡng.

Tiêu chuẩn 9. Người có nguy cơ mắc đột quỵ não cao, gồm những người có tiền sử đột quỵ não, được đánh giá và cung cấp thông tin về các yếu tố nguy cơ do nếp sống (ít vận động, hút thuốc lá, chế độ ăn, thừa cân và lạm dụng rượu bia); những người này và thân nhân của họ cần được cung cấp thông tin, tư vấn và hỗ trợ thay đổi thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ.

Tiêu chuẩn 10.  Người bệnh sau đột quỵ não được kê thuốc phù hợp để giảm nguy cơ đột quỵ não tái phát sau này.

 


Tiêu chuẩn chất lượng ở cấp độ dịch vụ

Tiêu chuẩn 11. Hỗ trợ chuyên môn từ xa (telemedicine) tại một Đơn vị đột quỵ não- nơi không có chuyên gia về đột quỵ  não phải có: một đường kết nối hình ảnh giúp chuyên gia về đột quỵ não quan sát được việc khám lâm sàng, thảo luận trường hợp bệnh với bác sỹ khám tại chỗ, nhìn thấy và nói chuyện với người bệnh và trực tiếp hướng dẫn họ; một đường kết nối giúp chuyên gia đột quỵ não đánh giá các kết quả hình ảnh sọ não từ xa.

Tiêu chuẩn 12. Các bệnh viện trung ương với cơ sở đào tạo chuyên gia về điều trị đột quỵ não chỉ đạo chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện tỉnh và tổ chức các buổi giao ban thường xuyên; các bệnh viện tỉnh chỉ đạo chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện khác trong tỉnh và tổ chức các buổi trao đổi chuyên môn định kỳ..

Tiêu chuẩn 13. Cán bộ chăm sóc cấp cứu có khả năng đánh giá đột quỵ não và cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua bằng công cụ được kiểm chứng, và biết xử trí những trường hợp cấp cứu này.

Tiêu chuẩn 14. Người dân có thể nhận biết được các dấu hiệu chính của đột quỵ não và cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua, và biết xử trí sơ bộ những trường hợp cấp cứu này.

Tiêu chuẩn 15. Người bệnh mắc đột quỵ não phải được theo dõi chất lượng chăm sóc tại cơ sở điều trị, cơ sở đó phải có hệ thống hỗ trợ để giải quyết các vấn đề về chất lượng chăm sóc được quy định.

Gửi bài viết
Ý kiến trao đổi, thảo luận
Họ và Tên
Thư điện tử
 
Tệp đính kèm
Nội dung