Thứ 4, 20/10/2008
Skip Navigation Links
TIN TỨC HOẠT ĐỘNG
Sự cần thiết và vai trò của bác sỹ công tác tại tuyến xã  (06/06/2011)
Kết quả nghiên cứu có thể khẳng định bác sĩ hoạt động ở tuyến xã là rất cần thiết. Qua điều tra theo phiếu 1.099 bác sĩ đang công tác tại tuyến xã thì 86,6% bác sĩ cho là cần thiết phải có bác sĩ làm việc tại tuyến xã, chỉ có 3,1% cho rằng không cần thiết; điều tra 567 trạm trưởng y tế xã thì 94,9% cho rằng bác sĩ rất cần và tương đối cần cho tuyến xã. Những lý do về sự cần thiết của bác sĩ hoạt động tại tuyến xã là: Bác sĩ là người được đào tạo 6 năm ở Trường đại học, có trình độ khám chữa bệnh cao hơn các cán bộ y tế trung cấp, cao đẳng. Bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác hơn, chọn phác đồ điều trị đúng hơn, kê đơn thuốc chính xác hơn. Khi TYT có bác sỹ, người dân thường tin tưởng vào chất lượng dịch vụ y tế và sử dụng TYT nhiều hơn.

SỰ CẦN THIẾT VÀ VAI TRÒ CỦA BÁC SĨ CÔNG TÁC TẠI TUYẾN XÃ

                                                                   

 Chủ trương đưa bác sĩ về  tuyến xã thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước ta đối với việc xây dựng hệ thống y tế cơ sở và đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân ở cộng đồng. Kể từ năm 2002, qua gần 8 năm triển khai  thực hiện chủ trương này, công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân đã đạt được những thành tựu quan trọng.

 Tuy nhiên, vấn đề BS hoạt động ở tuyến xã, phường cần có một nghiên cứu nhằm giải đáp: Sự cần thiết  BS làm việc tại xã, các hình thức hoạt động phù hợp, hiệu quả, những khó khăn và cần có điều chỉnh gì khi có BS về xã.

Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát qua phiếu phỏng vấn 1099  bác sĩ đang công tác ở tuyến xã, 531 trạm trưởng y tế tại 10 tỉnh ở các vùng miền khác nhau, đồng thời tổ chức khảo sát thực địa ở 5 tỉnh qua  45 cuộc thảo luận nhóm với 297 người  tham dự ở tuyến tỉnh, huyện và xã.

Kết quả nghiên cứu có thể khẳng định bác sĩ hoạt động ở tuyến xã là rất cần thiết. Qua điều tra theo phiếu 1.099 bác sĩ đang công tác tại tuyến xã thì 86,6% bác sĩ cho là cần thiết phải có bác sĩ làm việc tại tuyến xã, chỉ có 3,1% cho rằng không cần thiết; điều tra 567 trạm trưởng y tế xã thì 94,9% cho rằng bác sĩ rất cần và tương đối cần cho tuyến xã. Những lý do về sự cần thiết của bác sĩ hoạt động tại tuyến xã là: Bác sĩ là người được đào tạo 6 năm ở Trường đại học, có trình độ khám chữa bệnh cao hơn các cán bộ y tế trung cấp, cao đẳng. Bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác hơn, chọn phác đồ điều trị đúng hơn, kê đơn thuốc chính xác hơn. Khi TYT có bác sỹ, người dân thường tin tưởng vào chất lượng dịch vụ y tế và sử dụng TYT nhiều hơn.

Bác sĩ, lúc mới về  có những bỡ ngỡ, nhưng sau một thời gian quen với công việc họ  có khả năng tốt hơn trong tham gia các hoạt động y tế dự phòng, thực hiện các chương trình mục tiêu y tế Quốc gia, thực hiện công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ, tiếng nói của bác sĩ trong tư vấn sức khoẻ  có trọng lượng hơn các cán bộ khác

Tuy nhiên, mong muốn có bác sĩ hoạt động  tại tuyến xã còn gặp rất nhiều khó khăn và ở mỗi địa phương thuộc địa bàn nghiên cứu cũng rất khác nhau. Vấn đề cử bác sĩ về hoạt động tuyến xã không khó khăn đối với tỉnh Bắc Giang, Kon Tum. Nhưng các tỉnh khác thì khó khăn hơn. Bình Định đang gặp khó khăn lớn là số lượng đào tạo cho những năm tiếp theo rất hạn chế, một số khá lớn bác sĩ ra trường của Bình Định không trở về địa phương công tác.Vấn đề bác sĩ về hoạt động tại tuyến xã của Trà Vinh khó khăn mặc dù hiện nay tỷ lệ này không thấp. Đặc biệt  tỉnh Điện Biên rất khó khăn trong bố trí bác sĩ về hoạt động tại tuyến xã.

 Hình thức phù hợp, có hiệu quả là bố trí bác sĩ là biên chế chính thức tại trạm y tế xã, phường. Bác sĩ biên chế tại trạm mới đầy đủ trách nhiệm, tâm huyết với công việc, mới gắn kết với địa phương, mới hiểu đầy đủ tình hình địa phương, có điều kiện tạo nên những quan hệ mật thiết với cấp uỷ Đảng, chính quyền, các đoàn thể ở địa phương, tranh thủ được sự ủng hộ, phối hợp công tác với các ban ngành, đoàn thể trong công tác phòng chống dịch, tuyên truyền vận động nhân dân giữ gìn môi trường, bảo vệ sức khoẻ.

Các hình thức bác sĩ công tác tại tuyến xã như tăng cường hay  luân phiên đến khám bệnh  hàng tuần một số buổi là những hình thức kém hiệu quả và chỉ là một giải pháp tình thế.

           Các bác sĩ tăng cường về trạm  trong một thời gian ngắn, họ không đủ điều kiện để tìm hiểu tình hình địa phương, không nắm được tình hình bệnh tật thường xẩy ra trên địa bàn, không nắm được tập quán của người dân, không hiểu đầy đủ nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân, không có ý thức đầy đủ trách nhiệm gắn bó với trạm, xây dựng trạm. Phần lớn họ đến trạm  trong giờ hành chính, hết giờ về nhà, mất rất nhiều thời gian đi lại, không có nhiều thời gian  trao đổi, bàn bạc với đồng nghiệp nên hạn chế rất nhiều đến hoạt động chuyên môn, khó hỗ trợ, bồi dưỡng cho nhau

   Đưa bác sĩ về tuyến xã công tác khám chữa bệnh là bước sang một giai đoạn phát triển mới rất quan trọng, đánh dấu một sự thay đổi cơ bản. Người dân trong cộng đồng được khám chữa bệnh với chất lượng cao hơn, được tạo điều kiện thuận lợi hơn. Người dân ở mọi địa phương đều vui mừng, tin cậy, yên tâm khi đến khám ở một trạm y tế có bác sĩ. Điều tra 1099 bác sĩ thì 91,10% các bác sĩ cho rằng việc bác sĩ sĩ khám chữa bệnh là hiệu quả và rất hiệu quả, khám chữa bệnh cho các đối tượng có thẻ BHYT thì 88,2% số bác sĩ trả lời phiếu hỏi cho rằng bác sĩ khám chữa bệnh ở tuyến xã là có hiệu quả và rất hiệu quả. Đặc biệt đối với người nghèo, 86,3% bác sĩ cho rằng bác sĩ tuyến xã đã khám chữa bệnh cho người nghèo rất hiệu quả và hiệu quả,  91,3% bác sĩ cho rằng nhân dân rất tin tưởng, hoặc tin tưởng ở bác sĩ.  Số lượng bệnh nhân đến khám hàng ngày tăng lên, có nơi tăng ít, có nơi tăng nhiều và tăng nhiều chiếm đại bộ phận. Theo số liệu điều tra qua các trạm trưởng y tế thì bình quân ở các trạm y tế có bác sĩ số lượt người khám chữa bệnh trung bình một năm trên 8.000 trong khi đó ở trạm y tế không có bác sĩ là trên 6.000

Khi có bác sĩ công tác tại tuyến xã một hiệu quả rất lớn là nhiều trường hợp cấp cứu chấn thương, nhiều trường hợp bệnh nặng khác đã được bác sĩ xử trí kịp thời, tránh được tử vong nhất là ở những xã xa bệnh viện, làm giảm những ca bệnh phải chuyển tuyến. Điều tra các bác sĩ thì 85,7% cho rằng bác sĩ về xã đã giải quyết rất tốt và tốt giảm tải cho tuyến trên. Mặt khác, bác sĩ  có tầm nhìn chiến lược về toàn bộ công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân đân trên địa bàn xã,  tạo điều kiện bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đồng nghiệp.

Theo thống kê ở các tỉnh về tỷ lệ xã có bác sĩ và xã đạt chuẩn Quốc gia về y tế xã  tỷ lệ thuận với nhau, bác sĩ đã có một vai trò làm tăng tỷ lệ xã đạt Chuẩn y tế Quốc gia.

Bác sĩ về xã còn có hiệu quả  về mặt xã hội, Đảng uỷ, Uỷ ban nhân dân ở xã nào cũng nói  họ vui mừng khi xã có bác sĩ. Họ khẳng định bác sĩ cần hơn, quan trọng hơn. Tiếng nói của bác sĩ có tính thuyết phục hơn với cấp uỷ Đảng, Chính quyền địa phương. Các đề nghị của bác sĩ với địa phương dễ được ủng hộ hơn. Nhiêù trạm trưởng là bác sĩ đã được địa phương tín nhiệm bầu vào cấp uỷ Đảng, Hội đồng nhân dân.

Bác sĩ về công tác tại tuyến xã có nhiều thuận lợi rất căn bản. Đưa bác sĩ về xã là một chủ trương lớn, được chuẩn bị kỹ cả về tổ chức và tư tưởng, một  sự chuẩn bị của toàn xã hội. Bác sĩ về tuyến xã, được toàn xã hội đồng tình, ủng hộ, mong muốn; Được các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể quan tâm, tin cậy

Tuy nghiên bác sĩ về công tác tuyến xã cũng gặp rất nhiều khó khăn về nhiều mặt: Về tư tưởng, tổ chức đã được chuẩn bị tương đối tốt, nhưng về cơ sở vật chất thì không theo kịp. Phần lớn các trạm y tế xã ở vùng khó khăn cơ sở nhà trạm rất chật hẹp, không đủ các phòng làm việc của nhân viên, các phòng làm nhiệm vụ chuyên môn. Khó khăn rất lớn là tình trạng thiếu trang thiết bị y tế, kèm theo là danh mục thuốc ít thay đổi so với  khi chưa có bác sĩ. Tuyến xã là một môi trường mà người bác sĩ ít có điều kiện bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn vì ít được tiếp cận với nhiều ca bệnh như ở bệnh viện, cũng không có điều kiện học hỏi đồng nghiệp. Đời sống vật chất tinh thần rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Thu nhập phần lớn rất thấp, trung bình toàn bộ  khoảng  3.000.000đ. Chế độ phụ cấp lãnh đạo thấp và vô cùng bất hợp lý so với ngành giáo dục, chế độ tiền trực một đêm 10.000đ, công khám một lần 1.000đ vừa quá thấp, vừa không thay đổi hàng chục năm bất luận giá cả thị trường liên tục biến động.

        Từ những vấn đề nêu trên có thể đưa ra một số kiến nghị như sau:

1-Tiếp tục thực hiện chủ trương đưa bác sĩ về công tác tại tuyến xã, chủ yều là hình thức biên chế chính thức tại trạm. Có kế hoạch đào tạo bác sĩ   theo các chế độ đào tạo liªn th«ng, cử tuyển, tại chỗ để đảm bảo bác sĩ là người địa phương, yên tâm công tác lâu dài tại trạm y tế.

2- Nghiên cứu bổ sung  chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế xã khi có bác sĩ. Chức năng, nhiệm vụ không chỉ như trước đây là thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu mà phải thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh cho nhân dân. Khi thực hiện chế độ BHYT toàn dân thì nhiệm vụ này càng trở nên quan trọng.

3- Quan tâm xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị cho trạm y tế, phải coi con người và vật chất( nhà trạm + trang thiết bị + thuốc) là hai yếu tố gắn bó chặt chẽ với nhau, không thể coi nhẹ mặt nào. Có bác sĩ phải có nơi làm việc đầy đủ, khang trang, phải có trang thiết bị phù hợp. Trước hết là phải từng bước trang bị máy siêu âm, máy xét nghiệm công thức máu, máy thở bóp tay. Phải rà soát lại để bổ sung danh mục thuốc nhằm mở rộng khả năng chữa bệnh phù hợp với năng lực của bác sĩ. Cần nghiên cứu bố trí mỗi trạm y tế có một số giường lưu.

4-Quan tâm đến việc bồi dưỡng nâng cao trình độ bác sĩ, tạo điều kiện cho bác sĩ đi dự các lớp tập huấn, các khoá đào tạo chuyên môn. Khi có điều kiện thì luân phiên làm việc ở bệnh viện hoặc đi đào tao CKI,II

5- Quan tâm đến đời sông vật chất, tinh thần của bác sĩ. Nhanh chóng đề nghị sửa chế độ phụ cấp trách nhiệm của trạm trưởng là 0,2 như hiện nay lên 0,7 bằng mới mức hiệu trưởng trường tiểu học, trung học cơ sở. Thay đổi tiền trực 10.000đ/đêm và công khám 1.000đ/lượt. Quan tâm vấn đề nhà ở cho bác sĩ, nếu là bác sĩ tăng cường thì cần có nhà công vụ, đảm bảo cho bác sĩ có nơi nghỉ trưa và nấu ăn.

Gửi bài viết
Ý kiến trao đổi, thảo luận
Họ và Tên
Thư điện tử
 
Tệp đính kèm
Nội dung